Arabuluculuk, tarafların bir uyuşmazlığı mahkemeye gitmeden, tarafsız ve uzman bir arabulucu eşliğinde müzakere ederek çözmelerini sağlayan alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile düzenlenen bu yöntem; daha hızlı, daha ekonomik ve tarafların iradesine dayalı bir çözüm sunar. Bu sayfada arabuluculuğun ne olduğunu, türlerini ve aile hukukundaki kapsamını açıklıyoruz.
Arabuluculuk Nedir?
Arabuluculuk, tarafların özgür iradeleriyle katıldıkları, gizlilik esasına dayanan ve arabulucunun taraflara çözüm dayatmadan iletişimi kolaylaştırdığı bir süreçtir. Anlaşma sağlanırsa düzenlenen anlaşma belgesi, şartları taşıması hâlinde ilam (mahkeme kararı) niteliğinde belge sayılır ve icra edilebilir.
Arabuluculuk Türleri
- İhtiyari (isteğe bağlı) arabuluculuk: Taraflar, üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri her türlü özel hukuk uyuşmazlığında diledikleri zaman arabulucuya başvurabilir.
- Zorunlu (dava şartı) arabuluculuk: Bazı uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; bu adım tamamlanmadan açılan dava usulden reddedilir. İşçi-işveren, ticari ve tüketici uyuşmazlıkları ile kira ve ortaklığın giderilmesi gibi bazı uyuşmazlıklar bu kapsamdadır.
Arabuluculuğun Avantajları
- Yargılamaya göre çok daha kısa sürede sonuç,
- Daha düşük maliyet,
- Gizlilik ve tarafların kontrolünde çözüm,
- İlişkilerin korunmasına imkân veren uzlaşmacı yaklaşım,
- Anlaşma belgesinin icra edilebilir olması.
Aile Hukukunda Arabuluculuk
Aile hukukunda arabuluculuğun kapsamı sınırlıdır. Boşanma, velayet ve soybağı gibi kişi hâllerine ilişkin ve tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişli değildir. Buna karşılık, aile hukukundan kaynaklanan ve konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri (örneğin bazı nafaka uyuşmazlıkları) güncel düzenlemeler çerçevesinde dava şartı arabuluculuğa tabi olabilmektedir. Ancak aile içi şiddet iddiasını içeren uyuşmazlıklar bu kapsamın dışında tutulmuştur.
Somut uyuşmazlığınızın arabuluculuğa tabi olup olmadığı, konusuna ve güncel mevzuata göre değişebileceğinden bir avukata danışmanız önemlidir. Boşanmaya ilişkin süreçler için boşanma hukuku ve aile hukuku sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?
- Başvuru: Taraflardan biri arabuluculuk bürosuna ya da doğrudan bir arabulucuya başvurur.
- Arabulucunun görevlendirilmesi: Büro sisteminden bir arabulucu atanır veya taraflar üzerinde anlaşır.
- Toplantılar: Arabulucu tarafları bir araya getirir, müzakereleri yönetir.
- Sonuç: Anlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi düzenlenir; sağlanamazsa son tutanakla süreç sona erer ve dava yolu açılır.
Sık Sorulan Sorular
Boşanmada arabuluculuk zorunlu mu?
Hayır. Boşanma davası kişi hâllerine ilişkin olduğundan arabuluculuğa elverişli değildir; boşanmanın kendisi için arabulucuya başvuru zorunluluğu bulunmaz.
Arabuluculuk anlaşması bağlayıcı mı?
Taraflarca ve arabulucu tarafından imzalanan, icra edilebilirlik şerhi bulunan anlaşma belgesi ilam niteliğinde belge sayılır ve icraya konulabilir.
Arabuluculukta avukat bulundurabilir miyim?
Evet. Taraflar arabuluculuk görüşmelerine avukatlarıyla birlikte katılabilir; bu, haklarınızı korumak açısından önerilir.
İstanbul’da Hukuki Destek
Av. Ataol Ertuğrul Gürlek, uyuşmazlıkların arabuluculuk yoluyla çözümünde ve arabuluculuk görüşmelerinde müvekkillerine hukuki danışmanlık sağlar. Uyuşmazlığınızın arabuluculuğa uygun olup olmadığını değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.