Boşanma kararını verdikten sonra pek çok kişi internetten bir dilekçe örneği bulur, kendi bilgilerini yazar ve adliyeye gider. Sorun, bu dilekçenin genellikle eksik olmasıdır. Tedbir nafakası istenmemiştir, ziynet eşyaları unutulmuştur, tanıklar gösterilmemiştir ya da talep sonucu belirsiz yazılmıştır. Dava dilekçesi, hukuki süreçin temelidir. Dilekçede ileri sürülmeyen bir vakıa veya gösterilmeyen bir delil, sonradan ancak sınırlı koşullarda eklenebilir. Mahkeme kural olarak talep edilenden fazlasına karar veremez ve ispat edilemeyen iddiayı dikkate almaz. Bu yüzden eksik bir dilekçe, davanın en başında hak kaybı riskini beraberinde getirir. Aşağıda anlaşmalı ve çekişmeli boşanma için ayrı dilekçe örneklerini ve her birinde nelere dikkat edilmesi gerektiğini bulacaksınız.
Boşanma Dilekçesinde Neler Bulunmalı?
Kısa cevap: Boşanma dava dilekçesinde HMK m.119 uyarınca mahkemenin adı, tarafların kimlik ve adres bilgileri, varsa vekil bilgileri, davanın konusu, iddiaların dayanağı olan olaylar, deliller, hukuki sebepler, açık bir talep sonucu ve davacının imzası bulunmalıdır. Eksik unsurlar mahkemece süre verilerek tamamlatılır; tamamlanmazsa dava açılmamış sayılabilir.
Boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer aile mahkemesinde açılır (TMK m.168). Bursa’da açılacak bir dava için dilekçe “Bursa Nöbetçi Aile Mahkemesi Hâkimliğine” hitabıyla başlar ve dava dağıtım bürosu aracılığıyla ilgili mahkemeye gönderilir.
Anlaşmalı Boşanma Dilekçesi Örneği
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve eşlerin boşanmanın tüm sonuçları üzerinde anlaşmış olması gerekir (TMK m.166/3). Dilekçe eşlerden biri tarafından verilebileceği gibi, eşler birlikte de başvurabilir. Dilekçeye mutlaka imzalı bir anlaşmalı boşanma protokolü eklenir.
Aşağıdaki örnek, köşeli parantez içindeki yerler kendi bilgilerinizle doldurulmak üzere hazırlanmış genel bir taslaktır:
BURSA NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE
DAVACI: [Ad Soyad] – T.C. Kimlik No: […] – Adres: […]
DAVALI: [Ad Soyad] – T.C. Kimlik No: […] – Adres: […]
KONU: TMK m.166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Davalı ile [evlenme tarihi] tarihinde evlendik. Evliliğimiz bir yıldan fazla sürmüştür. Bu evlilikten [çocuk adı ve doğum tarihi] doğmuştur. [Çocuk yoksa: Evliliğimizden müşterek çocuğumuz bulunmamaktadır.]
2. Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmemizi beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmıştır. Davalı ile boşanma konusunda ve boşanmanın mali sonuçları ile müşterek çocuğun durumu hakkında anlaşmaya vardık.
3. Velayet, kişisel ilişki, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, tazminat ve mal paylaşımına ilişkin hususlar, taraflarca imzalanan ve dilekçe ekinde sunulan anlaşmalı boşanma protokolünde düzenlenmiştir.
HUKUKİ SEBEPLER: TMK m.166/3 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Nüfus kayıt örneği, anlaşmalı boşanma protokolü, tarafların beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle, ekte sunulan protokolün mahkemenizce uygun bulunarak onaylanmasına, tarafların TMK m.166/3 uyarınca boşanmalarına, yargılama giderlerinin protokolde belirtildiği şekilde taraflar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
Tarih: […] Davacı: [Ad Soyad – İmza]
EKLER: 1- Anlaşmalı boşanma protokolü (taraflarca imzalı), 2- Nüfus kayıt örneği, 3- Kimlik fotokopileri.
Anlaşmalı Boşanma Dilekçesinde Dikkat Edilecekler
- Protokol, boşanmanın tüm sonuçlarını düzenlemelidir. Hakim, eksik veya belirsiz bulduğu maddeleri değiştirebilir ya da tarafları yeniden anlaşmaya davet edebilir.
- Çocuk varsa velayet, kişisel ilişki günleri ve iştirak nafakası miktarı açıkça yazılmalıdır.
- Nafakanın yıllık artışı (ÜFE veya TÜFE oranında) ve başlangıç tarihi belirtilmelidir.
- Nafaka veya tazminattan feragat edilecekse bu bilinçli bir tercih olmalıdır. Protokoldeki feragat, sonradan geri alınamaz.
- Duruşmada istinaftan feragat edilmesi, kararın aynı gün kesinleşmesini sağlayabilir.
Protokolün nasıl hazırlanacağını ve sık yapılan hataları ayrı bir rehberimizde ayrıntılı anlattık.
Çekişmeli Boşanma Dilekçesi Örneği
Çekişmeli boşanma dilekçesi, anlaşmalı boşanma dilekçesinden çok daha kapsamlıdır. Burada iddiaların somut olaylarla anlatılması, her iddianın hangi delille ispatlanacağının gösterilmesi ve tüm taleplerin eksiksiz sıralanması gerekir. Aşağıdaki örnek genel bir taslaktır; her dosyanın olayları ve talepleri farklıdır.
BURSA NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE
DAVACI: [Ad Soyad] – T.C. Kimlik No: […] – Adres: […]
DAVALI: [Ad Soyad] – T.C. Kimlik No: […] – Adres: […]
KONU: Evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanma, velayet, tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat ile ziynet eşyası talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Davalı ile [evlenme tarihi] tarihinde evlendik. Bu evlilikten [çocuk adı ve doğum tarihi] doğmuştur.
2. Evliliğin başından itibaren davalı [somut davranışlar: örneğin sürekli hakaret, ekonomik baskı, eve geç gelme, aile bireylerine karşı küçük düşürücü tutum]. [Tarih ve yer belirterek somut olaylar anlatılır.]
3. [Tarih] tarihinde davalı [somut olay]. Bu olaya [tanık adları] tanıklık etmiştir. Olaya ilişkin [darp raporu / kolluk tutanağı / mesaj kayıtları] dilekçe ekinde sunulmuştur.
4. Davalının bu davranışları nedeniyle evlilik birliği, ortak hayatın sürdürülmesi beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmıştır. Boşanmaya sebep olan olaylarda davalı ağır kusurludur.
5. Müşterek çocuk doğduğundan beri bakımı ve eğitimi tarafımca üstlenilmektedir. Çocuğun üstün yararı, velayetin tarafıma verilmesini gerektirmektedir.
6. Herhangi bir gelirim bulunmamaktadır. Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olmam karşısında, davalının mali gücü oranında yoksulluk nafakası talep etmekteyim. Davalı [meslek] olarak çalışmakta ve düzenli gelir elde etmektedir.
7. Düğünde tarafıma takılan ziynet eşyaları [tarih] tarihinde davalı tarafından alınmış ve iade edilmemiştir.
HUKUKİ SEBEPLER: TMK m.166/1, m.169, m.174, m.175, m.182 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Nüfus kayıt örneği, tanık beyanları (tanık listesi ayrıca sunulacaktır), mesaj ve yazışma kayıtları, darp raporu, kolluk tutanakları, tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırması, davalının SGK ve banka kayıtları, düğün fotoğrafları ve videoları, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve re’sen gözetilecek nedenlerle;
- Tarafların TMK m.166/1 uyarınca boşanmalarına,
- Dava süresince tarafım ve müşterek çocuk için aylık […] TL tedbir nafakasının dava tarihinden itibaren davalıdan alınarak tarafıma verilmesine,
- Müşterek çocuğun velayetinin dava süresince geçici olarak ve karar ile birlikte tarafıma verilmesine, davalı ile çocuk arasında uygun bir kişisel ilişki tesisine,
- Karar kesinleştikten sonra çocuk için aylık […] TL iştirak nafakasına ve tarafım için aylık […] TL yoksulluk nafakasına hükmedilmesine,
- Nafakaların her yıl ÜFE (veya TÜFE) oranında artırılmasına,
- […] TL maddi ve […] TL manevi tazminatın karar kesinleşme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
- Ziynet eşyalarının aynen, bu mümkün olmazsa dava tarihindeki bedeli olan […] TL’nin davalıdan tahsiline,
- Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
Tarih: […] Davacı: [Ad Soyad – İmza]
EKLER: 1- Nüfus kayıt örneği, 2- Delil listesi ve belgeler, 3- Tanık listesi.
Çekişmeli Boşanma Dilekçesinde Dikkat Edilecekler
- Olaylar somut yazılmalıdır. “Eşim bana kötü davranıyordu” gibi genel ifadeler yerine tarih, yer ve tanıkla desteklenen olaylar anlatılmalıdır. Mahkemeler kusur belirlemesini soyut iddialara değil, ispatlanmış somut olaylara dayandırır.
- Her iddia bir delille eşleşmelidir. Hangi olayın hangi tanık veya belgeyle ispatlanacağı açıkça gösterilmelidir.
- Talepler eksiksiz yazılmalıdır. Tedbir nafakası, velayet, iştirak ve yoksulluk nafakası, tazminat ve ziynet talepleri dilekçede yer almazsa, çoğu zaman o davada karara bağlanmaz.
- Tutarlar dikkatle belirlenmelidir. Hakim, kural olarak talep edilen tutarın üzerinde nafaka veya tazminata hükmedemez.
- Delillerin hukuka uygun elde edildiğinden emin olunmalıdır. Eşin telefonuna izinsiz girilerek alınan yazışmalar dikkate alınmayabilir ve ceza soruşturmasına yol açabilir.
- Geçici önlemler baştan istenmelidir. Mal kaçırma riski varsa ihtiyati tedbir, şiddet varsa 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı ayrıca talep edilmelidir.
Anlaşmalı ve Çekişmeli Dilekçe Arasındaki Temel Farklar
- Hukuki dayanak: Anlaşmalı boşanmada TMK m.166/3, çekişmeli boşanmada genellikle TMK m.166/1 veya özel boşanma sebepleri (TMK m.161-165).
- Kusur anlatımı: Anlaşmalı dilekçede kusur tartışması yapılmaz; çekişmeli dilekçede kusur, nafaka ve tazminatın temelidir.
- Ekler: Anlaşmalı dilekçeye protokol eklenir; çekişmeli dilekçeye deliller ve tanık listesi eklenir.
- Talep sonucu: Anlaşmalıda protokolün onaylanması istenir; çekişmelide her talep ayrı ayrı ve tutarlarıyla sıralanır.
Dilekçe Verildikten Sonra Ne Olur?
Dilekçe adliyedeki dava dağıtım bürosuna verilir veya e-Devlet ve UYAP Vatandaş Portalı üzerinden elektronik ortamda gönderilir. Başvuru harcı ve gider avansı yatırılır. Masrafları karşılayamayacak durumda olanlar HMK m.334 uyarınca adli yardım talep edebilir.
Anlaşmalı boşanmada mahkeme genellikle kısa süre içinde duruşma günü verir. Çekişmeli boşanmada ise dilekçe davalıya tebliğ edilir ve iki haftalık cevap süresi başlar. Ardından cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı olarak verilir. Bu yazının hazırlandığı tarih itibarıyla boşanma davalarında arabuluculuk bir dava şartı değildir.
Dilekçede Sonradan Değişiklik Yapılabilir mi?
Dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı başlar. Bu aşamadan sonra yeni olay ileri sürmek ancak karşı tarafın açık rızası veya ıslah yoluyla mümkündür. Islah, aynı davada yalnızca bir kez yapılabilir.
Bunun önemli bir istisnası vardır: dava açıldıktan sonra gerçekleşen yeni olaylar, örneğin dava sürerken yaşanan bir şiddet olayı, dosyaya sunulabilir. Ancak dava açılmadan önce yaşanmış ve dilekçede anlatılmamış olaylar için kapı büyük ölçüde kapanır. Bu nedenle ilk dilekçe, mümkün olan en eksiksiz haliyle hazırlanmalıdır.
Uygulamadan İki Senaryo
Senaryo 1: İnternetten Alınan Çekişmeli Dilekçe
Uygulamada sık görülen bir örnekte, davacı internetten bulduğu bir dilekçeyle dava açar. Dilekçede yalnızca boşanma ve velayet istenmiştir. Tedbir nafakası, yoksulluk nafakası ve ziynet eşyası talep edilmemiştir. Dava bir yıldan uzun sürer ve bu süre boyunca davacı hiçbir nafaka almaz. Yoksulluk nafakası için sonradan ayrı bir dava açmak gerekir; ziynet eşyaları için de ayrı bir dava süreci başlar.
Senaryo 2: Soyut İddialarla Açılan Dava
Başka bir dosyada dilekçede “eşim bana psikolojik şiddet uyguluyordu” denilir, ancak hiçbir somut olay, tarih veya tanık gösterilmez. Dilekçeler aşaması bittikten sonra davacı yeni olaylar anlatmak ister, ancak iddianın genişletilmesi yasağı nedeniyle bu olaylar dikkate alınmaz. Mahkeme, tarafları eşit kusurlu bularak tazminat taleplerini reddeder.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma dilekçesini kendim yazabilir miyim?
Yazabilirsiniz; boşanma davasında avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak çekişmeli davalarda eksik yazılan vakıalar ve talepler sonradan kolayca tamamlanamadığından, dilekçenin hukuki destekle hazırlanması hak kaybı riskini azaltır.
Boşanma dilekçesi nereye verilir?
Eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin son altı aydır birlikte oturdukları yer aile mahkemesine verilir. Dilekçe adliyedeki dava dağıtım bürosuna veya e-Devlet üzerinden elektronik ortamda sunulabilir.
Anlaşmalı boşanma dilekçesine protokol eklemek zorunlu mu?
Evet. Anlaşmalı boşanmada hakim, tarafların boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkındaki anlaşmasını uygun bulmalıdır. Bu anlaşma, taraflarca imzalanan protokolle ortaya konur.
Dilekçede nafaka miktarını yazmak zorunlu mu?
Talep sonucunun açık olması gerekir. Nafaka ve tazminat taleplerinde tutar belirtilmelidir; hakim kural olarak talep edilen tutarın üzerine çıkamaz.
Çekişmeli boşanma dilekçesine cevap süresi ne kadar?
Davalı, dilekçenin kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevap dilekçesi vermelidir. Haklı sebeplerle bu süre mahkemece uzatılabilir.
Dilekçede unuttuğum bir talebi sonradan ekleyebilir miyim?
Dilekçeler aşaması bittikten sonra yeni talep ve iddia eklemek kural olarak mümkün değildir. Islah yoluyla bir kez değişiklik yapılabilir, ancak bu imkân sınırlıdır ve masraf gerektirir.
Dilekçe Aşamasında Hak Kaybı Yaşamamak İçin Doğru Strateji
Boşanma dilekçesi, bir şablonun doldurulmasından ibaret değildir. Hangi olayların anlatılacağı, hangi delillerin gösterileceği ve hangi taleplerin hangi tutarlarla isteneceği, davanın sonucunu en baştan belirler. Bu aşamada yapılan eksiklikler, iddianın genişletilmesi yasağı nedeniyle çoğu zaman sonradan telafi edilemez.
Av. Ataol Ertuğrul Gürlek olarak Bursa’da anlaşmalı boşanmada protokolün, çekişmeli boşanmada ise dava dilekçesinin dosyanın somut olaylarına ve delillerine göre eksiksiz hazırlanmasını sağlıyoruz. Dilekçenizin hak kaybına yol açmayacak şekilde kurulması için durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz.

Avukat Ataol Ertuğrul GÜRLEK, İstanbul’da faaliyet gösteren Gürlek Avukatlık ve Danışmanlık Bürosu’nun kurucusudur. Özellikle boşanma ve aile hukuku alanında uzmanlaşmış olup; anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları, velayet, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat süreçlerinde müvekkillerine hukuki destek sunmaktadır.
Mesleki çalışmalarında güncel mevzuat, Yargıtay içtihatları ve uygulamadaki gelişmeleri esas alan Av. Ataol Ertuğrul GÜRLEK, her dosyayı somut olayın özelliklerine göre değerlendirerek şeffaf, güvenilir ve sonuç odaklı bir avukatlık anlayışı benimsemektedir. Blog içeriklerinde paylaşılan bilgiler, hukuki bilgilendirme amacı taşımakta olup, alanında uzman bir boşanma avukatının mesleki deneyimine dayanmaktadır.
