Boşanma (TMK md. 174), trafik kazası ve iş kazası kaynaklı maddi ve manevi tazminatı emsal uygulamaya dayalı tahmini aralıklar hâlinde hesaplayın. Tazminat miktarı sabit bir tarifeye değil, hâkimin takdirine ve dosyanın özelliklerine bağlıdır; sonuçlar yalnızca ön bilgilendirme niteliğindedir. Somut dosyanız için büromuza ulaşabilirsiniz.
Maddi tazminat, hukuka aykırı bir fiil nedeniyle malvarlığında oluşan eksilmenin (fiili zarar ve yoksun kalınan kâr dâhil) giderilmesini amaçlar. Manevi tazminat ise kişilik haklarına yönelik saldırı sonucu duyulan elem ve üzüntünün kısmen telafisi için ödenen paradır. Genel dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (md. 49 vd., md. 56); boşanmaya özgü dayanak ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu md. 174'tür.
Türk hukukunda tazminat miktarını belirleyen sabit bir formül bulunmaz. Hâkim; kusur oranı, tarafların ekonomik-sosyal durumu, zararın ağırlığı ve hakkaniyet ilkesini birlikte tartarak takdir eder. Bu nedenle yukarıdaki araç yalnızca emsal uygulamaya dayalı tahmini aralık verir; kesin tutar dosya incelemesiyle ortaya çıkar.
Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen taraf, kusursuz ya da daha az kusurlu olmak koşuluyla kusurlu eşten uygun bir maddi tazminat isteyebilir. Menfaat kaybı; eşin ekonomik desteği, evlilik birliğinin sağladığı yaşam standardı ve sosyal güvenceden yoksun kalmayı kapsar. Şartlar: talep edenin kusursuz/daha az kusurlu olması, karşı tarafın kusurlu olması, bir menfaatin zedelenmesi ve talebin usulüne uygun ileri sürülmesi.
Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre boşanmada taraflar eşit kusurlu ise hiçbiri diğerinden maddi veya manevi tazminat alamaz. Kusurun ispatı davanın en kritik aşamasıdır; delil stratejisi sonucu doğrudan belirler. Kusur tespiti için boşanma hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu diğer eşten manevi tazminat isteyebilir. Uygulamada en sık konu olan olaylar: fiziksel/psikolojik/ekonomik şiddet, sadakat yükümlülüğünün ihlali (aldatma), ağır hakaret ve onur kırıcı davranışlar, üçüncü kişiler önünde küçük düşürme ve terk. Manevi tazminat bir zenginleşme aracı değildir; miktar, tarafların ekonomik durumu ve kusurun ağırlığına göre belirlenir.
| Kriter | Maddi Tazminata Etkisi | Manevi Tazminata Etkisi |
|---|---|---|
| Kusur oranı | Belirleyici — eşit kusurda talep reddedilir | Belirleyici — saldırının ağırlığıyla tartılır |
| Gelir ve malvarlığı | Yüksek — yoksun kalınan destek buna göre ölçülür | Yüksek — ödeme gücüyle orantılı |
| Evlilik süresi | Uzun evlilikte menfaat kaybı artar | Dolaylı |
| Olayın ağırlığı | Dolaylı | Doğrudan ve yüksek etki |
| Hakkaniyet ilkesi | Her iki türde nihai ölçüt (TBK md. 51) | |
Yaralanan kişi; sürekli iş göremezlik (maluliyet) tazminatı, geçici iş göremezlik, tedavi ve bakıcı giderlerini talep edebilir. Ölümlü kazalarda ölenin yakınları destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir. Hesabın temel parametreleri: zarar görenin kazadaki kusuru (müterafik kusur indirimi), maluliyet oranı, gelir (belgelenemiyorsa asgari ücret) ve yaşa bağlı aktif-pasif dönem. Maddi tazminatın ZMSS/kasko kapsamındaki bölümü sigortadan, manevi tazminat ise kusurlu sürücü ve işletenden talep edilir.
İş kazası geçiren işçi, SGK gelir ve ödenekleri zararı tam karşılamıyorsa aradaki fark için işverene karşı maddi tazminat davası açabilir. İşverenin sorumluluğu, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alma yükümlülüğüne (6331 sayılı Kanun) dayanır. Hesapta işverenin kusuru, işçinin müterafik kusuru, maluliyet oranı ve SGK ödemelerinin mahsubu esas alınır. Ayrıntı için iş hukuku sayfamıza göz atabilirsiniz.
Mahkemede maddi tazminat; güncel yaşam tabloları (TRH-2010), aktif-pasif dönem ayrımı ve iskonto uygulanarak aktüer bilirkişi tarafından hesaplanır. Bu araç sadeleştirilmiş bir ön tahmindir; kesin rakam bilirkişi raporu ve hâkim takdiriyle netleşir.
| Konu | Zamanaşımı |
|---|---|
| Boşanmaya bağlı tazminat | Boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren 1 yıl (TMK md. 178) |
| Trafik kazası | Öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl; suç oluşturuyorsa uzamış ceza zamanaşımı |
| İş kazası | Kaza tarihinden itibaren 10 yıl (TBK md. 146) |
Boşanmaya bağlı tazminat, boşanma davası içinde istenebileceği gibi, boşanma kesinleştikten sonra 1 yıl içinde ayrı bir dava ile de talep edilebilir. Bu sürenin kaçırılması hak kaybına yol açar; süre hesabınız için büromuza danışabilirsiniz.
Sabit formül yoktur. Hâkim; kusur oranı, tarafların ekonomik-sosyal durumu, evlilik süresi, yaş ve hakkaniyet ilkesini birlikte değerlendirerek takdir eder. Emsal kararlar yol gösterse de her dosya kendi koşullarında değerlendirilir.
Hayır. TMK md. 174 uyarınca maddi tazminat için kusursuz veya daha az kusurlu olmak şarttır. Eşit kusur hâlinde maddi ve manevi tazminat talepleri reddedilir.
Evet. Sadakat yükümlülüğünün ihlali kişilik haklarına saldırı kabul edilir ve TMK md. 174/2 kapsamında manevi tazminata hükmedilmesinin en yaygın sebeplerindendir.
Kural toptan ödemedir. Boşanmada maddi tazminatın irat (aylık) biçiminde ödenmesine karar verilebilir; manevi tazminat irat biçiminde ödenemez (TMK md. 176).
Evet. Maddi tazminatta esas olan boşanmayla yoksun kalınan menfaattir; kusurlu eşin ekonomik gücü dikkate alınır. Kazalarda geliri belgelenemeyenler için asgari ücret esas alınır.
Yaralanan kişinin kendisi; ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde ise zarar görenin yakınları da manevi tazminat talep edebilir (TBK md. 56).
Evet. Boşanmaya bağlı tazminatlarda kararın kesinleşmesinden, haksız fiil kaynaklı (trafik, iş kazası) tazminatlarda kural olarak olay tarihinden itibaren faiz işletilir.
Kusur değerlendirmesi, emsal karar analizi ve dava stratejisi için dosyanızı uzman bir avukatla değerlendirin.
